Page 226 - Welder - TT - Punjabi
P. 226
CG & M ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਸੰ ਬੰ ਭਿਤ ਭਸਿਾਂਤ 1.6.94 & 95
ਵੈਲਡਰ (Welder) - ਗੈਸ ਟੰ ਗਸਟਨ ਆਰਕ ਵੈਲਭਡੰ ਗ
ਪ੍ਲਾਜ਼ਮਾ ਆਰਕ ਵੈਲਭਡੰ ਗ (PAW) ਅਤੇ ਕਭਟੰ ਗ (PAC) ਪ੍੍ਰਭਕਭਰਆ ਦੇ ਉਪ੍ਕਰਣ ਅਤੇ ਸੰ ਚਾਲਨ ਦੇ ਭਸਿਾਂਤ, ਪ੍ਲਾਜ਼ਮਾ
ਚਾਪ੍ ਦੀਆਂ ਭਕਸਮਾਂ, ਲਾਿ ਅਤੇ ਐਪ੍ਲੀਕੇਸ਼ਨ (Plasma arc welding (PAW) and cutting (PAC) process
equipment & principle of operation, types of plasma arc, advantage and applications)
ਉਦੇਸ਼: ਇਸ ਪਾਠਾ ਦੇ ਅੰਤ ਡਵੱਚ ਤੁਸੀਂ ਯੋਗ ਹੋਵੋਗੇ
• ਲਾਜ਼ਮਾ ਆਰਕ ਵੈਲਭਡੰ ਗ ਦੀਆਂ ਭਕਸਮਾਂ ਦੱ ਸ਼ੋ
• PAW ਦੇ ਉਪ੍ਕਰਣ ਅਤੇ ਪ੍ਲਾਜ਼ਮਾ ਚਾਪ੍ ਦੀਆਂ ਭਕਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱ ਸ਼ੋ
• PAW ਦੇ ਭਸਿਾਂਤ ਅਤੇ ਪ੍੍ਰਭਕਭਰਆਵਾਂ ਦੀ ਭਵਆਭਖਆ ਕਰ਼ੋ
• PAW ਦੇ ਫਾਇਭਦਆਂ ਅਤੇ ਉਪ੍ਯ਼ੋਗ ਦੀ ਭਵਆਭਖਆ ਕਰ਼ੋ
ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਆਰਕ ਵੈਲਡਿੰਗ ਵੈਲਡਿੰਗ ਪ੍ਰਾਡਕਡਰਆ ਹੈ ਡਜਸ ਡਵੱਚ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਪੈਦਾ
ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੈਸ (ਆਰਗਨ, ਨਾਈਟ੍ਰਾੋਜਨ, ਹੀਲੀਅਮ, ਅਤੇ ਹਾਈਿ੍ਰਾੋਜਨ) ਨੂੰ ਇੱਕ
ਇਲੈਕਡਟ੍ਰਾਕ ਚਾਪ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੁਆਰਾ ਆਇਨਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ
ਡਜਹੀ ਵੈਲਡਿੰਗ ਟਾਰਚ ਦੀ ਛੱਤ ਡਵੱਚੋਂ ਲੰ ਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ੀਲਡਿੰਗ ਗੈਸ
ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਚਾਪ ਨੂੰ ਵੈਲਡਿੰਗ ਜਾਂ ਕੱਟਣ ਡਵੱਚ ਵਾਯੂਮੰਿਲ ਦੇ ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ
ਹੈ। ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਆਰਕ ਵੈਲਡਿੰਗ ਡਵੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਿਪਤਯੋਗ ਟੰਗਸਟਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾੋਿ
ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਫਲਰ ਰਾਿ ਨਾਲ ਵੇਲਿ ਡਵੱਚ ਵਾਧੂ ਧਾਤ
ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਆਰਕ ਵੈਲਡਿੰਗ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਾਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਹੋਲ ਡਵਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਥੀਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਡਕਡਰਆ
ਡਵੱਚ ਪ੍ਰਾਾਪਤ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਕੰਮ ਲਗਭਗ 20000ºC ਤੋਂ 30,000ºC ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਮੂਲ ਡਕਸਮਾਂ ਡਵੱਚ ਵੰਡਿਆ ਡਗਆ ਹੈ। ਉਹ:
1 ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤਾ ਚਾਪ
2 ਗੈਰ-ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤਾ ਚਾਪ
ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੀ ਚਾਪ੍ ਪ੍੍ਰਭਕਭਰਆ (Fig 1): ਚਾਪ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾੋਿ(-) ਅਤੇ ਵਰਕ ਪੀਸ
ਉਪ੍ਕਰਨ
(+) ਡਵਚਕਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਡਵੱਚ, ਚਾਪ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾੋਿ ਤੋਂ ਵਰਕ ਪੀਸ
1 ਿੀਸੀ ਪਾਵਰ ਸਰੋਤ
ਡਵੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2 ਵੈਲਡਿੰਗ ਕੰਟਰੋਲ ਕੰਸੋਲ (ਫਲੋ ਮੀਟਰ ਰੱਿਦਾ ਹੈ)
ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਚਾਪ ਡਵੱਚ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਘਣਤਾ ਅਤੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਜੈੱਟ ਵੇਗ ਹੁੰਦਾ
3 ਵਾਟਰ ਕੂਲਰ ਰੀਸਰਕੁਲੇਡਟੰਗ
ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਡਪਘਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਡਤਆ
4 ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵੈਲਡਿੰਗ ਟਾਰਚ (500 amps ਸਮਰੱਥਾ ਤੱਕ)
ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਬਨ ਸਟੀਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਪ੍ਰਾਡਕਡਰਆ ਸਟੇਨਲੈਸ ਸਟੀਲ ਅਤੇ
ਨਾਨਫੈਰਸ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਡਜੱਥੇ ਆਕਸੀਸੀਟੀਲੀਨ ਟਾਰਚ ਸਫਲ ਨਹੀਂ 5 ਗੈਸ ਡਸਲੰ ਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ
ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟਰਾਂਸਫਰਿ ਆਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਚ ਚਾਪ ਯਾਤਰਾ ਸਪੀਿ ‘ਤੇ ਵੈਲਡਿੰਗ 6 ਗੈਸ ਪ੍ਰਾੈਸ਼ਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰ
ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। 7 ਗੈਸ ਹੋਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਜ਼ ਕੁਨੈ ਕਸ਼ਨ
ਗੈਰ-ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤੀ ਚਾਪ੍ ਪ੍੍ਰਭਕਭਰਆ (Fig 2) 8 ਵਾਟਰ ਕੂਲਿ ਪਾਵਰ ਕੇਬਲ
ਐਪ੍ਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ
ਲੇਜ਼ਰ ਬੀਮ ਦੀ ਗਰਮੀ ਜੋ ਡਕ ਉੱਚ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਵੱਿ-ਵੱਿ
ਲੇਜ਼ਰ ਵੈਲਡਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਪੇਸ, ਏਅਰਕ੍ਰਾਾਫਟ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾੋਡਨਕਸ ਉਦਯੋਗਾਂ ਡਵੱਚ
ਸੁਮੇਲ ਦੁਆਰਾ ਵੇਲਿ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜੋੜਾਂ ਵੱਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਡਨਰਦੇਡਸ਼ਤ ਕੀਤਾ
ਪਤਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਿ-ਵੱਿ ਧਾਤਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਡਕਉਂਡਕ ਲੇਜ਼ਰ ਬੀਮ ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼ ਡਕਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਾਤੀਡਬੰਡਬਤ
ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲੇਜ਼ਰ ਬੀਮ ਜਾਂ ਤਾਂ ਡਨਰੰਤਰ ਤਾਪ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਲਾਿ
ਪਲਸਿ ਬੀਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੀਮ ਇੱਕ ਲੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਵੇਲਿ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲਈ 1 ਕੰਮ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਇੱਕ ਡਬੰਦੂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬੇਸ ਮੈਟਲ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗਰਮੀ ਤੁਰੰਤ ਛੱਿ ਡਦੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੇਸ
2 ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਾਭਾਡਵਤ ਜ਼ੋਨ ਤੰਗ ਹੈ।
ਮੈਟਲ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੇਲਿ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਬੇਸ ਮੈਟਲ ਦੇ ਡਪਘਲਣ
3 ਕੋਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾੋਿ/ਡਫਲਰ ਰਾਿ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
‘ਤੇ ਡਨਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੇਜ਼ਰ ਬੀਮ ਸਰੋਤ ਲਈ ਇਨਪੁਟ ਨੂੰ ਡਨਯੰਤਡਰਤ ਕਰਕੇ
4 ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਲਿ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਨਯੰਤਡਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
204