Page 309 - Electrician - 1st Year - TT - Punjabi
P. 309

ਤਾਕਤ (Power)                                                    ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਸੰਬੰਭਿਤ ਭਸਿਾਂਤ 1.12.98

            ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ  (Electrician) - ਟ੍ਰਾਂਸਫਾ੍ਮ੍

            ਟ੍ਰਾਂਸਫਾ੍ਮ੍  -  ਭਸਿਾਂਤ  -  ਵ੍ਗੀਕ੍ਨ  -  EMF  ਸਮੀਕ੍ਨ  (Provide  firewall  security  for  internet
            connection and network system)

            ਉਦੇਸ਼ : ਇਸ ਪਾਠ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਿੋਗੇ

            •  ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾ੍ਮ੍ ਦੀ ਭਵਆਭਿਆ ਕ੍ੋ
            •  ਦੋ ਵਾਈਭਿੰਗ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾ੍ਮ੍ ਦੇ ਭਨ੍ਮਾਣ ਦੀ ਭਵਆਭਿਆ ਕ੍ੋ.

            ਟ੍ਾਂਸਫਾ੍ਮ੍
            ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਇੱਕ ਸਵਿਰ ਇਲੈਕਵਟਰਿਕ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਫਰਿੀਕੁਐਂਸੀ ਅਤੇ ਪਾਿਰ
            ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਬਨਾਂ ਵਬਜਲੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਕਟ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਟਰਿਾਂਸਫਰ
            ਕਰਦਾ ਹੈ।

            ਿਰਿੀ-ਫੇਜ਼ ਵਸੰਕਰਿੋਨਸ ਜਨਰੇਟਰ ਨੂੰ ਬਲਕ ਪਾਿਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ
            ਤੌਰ ‘ਤੇ ਿਰਵਤਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਿੋਲਟੇਜ ਪੱਧਰ ਵਜਸ ‘ਤੇ ਇਹ ਪਾਿਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
            ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 11 kV ਤੋਂ 22 kV ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਬਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਿਾਲੇ
            ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਪਰਿਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ। ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪਾਿਰ ਨੂੰ ਵਸੱਧਾ
            ਪਰਿਸਾਵਰਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਿ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਿਜੋਂ ਅਸਿੀਕਾਰਨਯੋਗ ਵਬਜਲੀ   ਇੱਿੇ  ਦੋ  ਹਿਾਿਾਂ  ਕੇਂਦਵਰਤ  ਤੌਰ  ‘ਤੇ  ਜ਼ਖ਼ਮ  ਹਨ।  ਉੱਚ  ਿੋਲਟੇਜ  ਵਿੰਵਡੰਗ  ਹੇਠਲੇ
            ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਿੋਲਟੇਜ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।               ਿੋਲਟੇਜ ਵਿੰਵਡੰਗ ਦੇ ਵਸਖਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘੱਟ ਿੋਲਟੇਜ ਿਾਇਵਨੰਗ ਵਫਰ
                                                                  ਸਟੀਲ  ਦੇ  ਨੇੜੇ  ਸਵਿਤ  ਹੈ.  ਇਹ  ਵਿਿਸਿਾ  ਇਲੈਕਟਰਿੀਕਲ  ਇਨਸੂਲੇਵਟੰਗ
            ਟਰਿਾਂਸਵਮਸ਼ਨ  ਿੋਲਟੇਜ  400  kV  ਪੱਧਰ  ਤੱਕ  ਿੱਖ-ਿੱਖ  ਹੁੰਦੇ  ਹਨ।  ਇਹ  ਪਾਿਰ   ਵਦਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਬਹਤਰ ਹੈ। ਵਬਜਲਈ ਵਦਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਦੋਿਾਂ ਉਸਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ
            ਟਰਿਾਂਸਫਾਰਮਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਿ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰਿਾਪਤ ਕਰਨ ਿਾਲੇ ਵਸਰੇ ‘ਤੇ ਇਸ   ਬਹੁਤਾ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
            ਉੱਚ ਿੋਲਟੇਜ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਵਕਉਂਵਕ ਆਖਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ 415V
            ‘ਤੇ  ਵਤੰਨ  ਪੜਾਅ  ਲੋਡ  ਜਾਂ  240V  ‘ਤੇ  ਵਸੰਗਲ  ਫੇਜ਼  ਲੋਡ  ਦੀ  ਸਪਲਾਈ  ਕਰਨੀ   ਕੋਰ ਲੈਮੀਨੇਸ਼ਨ ਵਸਲੀਕਾਨ ਸਟੀਲ ਸ਼ੀਟ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਜ਼ਆਦਾਤਰ
            ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।                                            ਲੈਮੀਨੇਵਟੰਗ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3% ਵਸਲੀਕਾਨ ਅਤੇ 97% ਆਇਰਨ
                                                                  ਦੀ  ਵਮਸ਼ਰਤ  ਸਮੱਗਰੀ  ਹੁੰਦੀ  ਹੈ।  ਵਸਲੀਕੋਨ  ਸਮੱਗਰੀ  ਚੁੰਬਕੀ  ਦੇ  ਨੁਕਸਾਨ  ਨੂੰ
            ਟਰਿਾਂਸਫਾਰਮਰ ਪਾਿਰ ਵਸਸਟਮ ਦੇ ਿੱਖ-ਿੱਖ ਵਹੱਵਸਆਂ ਲਈ ਿੱਖ-ਿੱਖ ਿੋਲਟੇਜ   ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਵਹਸਟਰੇਵਸਸ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਿਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ
            ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੰਭਿ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।                  ਕੀਤਾ  ਜਾਂਦਾ  ਹੈ.  ਵਸਲੀਕਾਨ  ਸਮੱਗਰੀ  ਨੂੰ  ਭੁਰਭੁਰਾ  ਬਣਾਉਂਦਾ  ਹੈ।  ਭੁਰਭੁਰਾਪਣ

                                                                  ਸਟੈਂਵਪੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਵਸਆਿਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
               ਭਮਆ੍ੀ ਸੁ੍ੱਭਿਆ ਮਾਪਦੰਿ: ਭਸਭਿਆ੍ਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋ੍ ਵੇ੍ਭਵਆਂ
               ਲਈ ਇੰਟ੍ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਟੈਕਨੀਕਲ ਕਭਮਸ਼ਨ (ਆਈਈਸੀ        ਵਜ਼ਆਦਾਤਰ ਲੈਮੀਨੇਵਟਡ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਕੋਲਡ-ਰੋਲਡ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ
               -  60076-1)  ਭਵੱਚ  ਟ੍ਰਾਂਸਫਾ੍ਮ੍  ਨਾਲ  ਸਬੰਿਤ  ਭਮਆ੍ੀ   ਅਨਾਜ  ਜਾਂ  ਲੋਹੇ  ਦੇ  ਵਕਰਿਸਟਲ  ਨੂੰ  ਵਦਸ਼ਾ  ਦੇਣ  ਲਈ  ਵਿਸ਼ੇਸ਼  ਤੌਰ  ‘ਤੇ  ਐਨੀਲ
               ਸੁ੍ੱਭਿਆ ਭਨਯਮਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਭਨ੍ਦੇਸ਼ ਭਦੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ   ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰੋਵਲੰਗ ਦੀ ਵਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਿਾਹ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਜ਼ਆਦਾ
               ਹਨ।                                                ਪਾਰਦਰਸ਼ੀਤਾ  ਅਤੇ  ਘੱਟ  ਵਹਸਟਰੇਵਸਸ  ਪਰਿਦਾਨ  ਕਰਦਾ  ਹੈ।  ਟਰਿਾਂਸਫਾਰਮਰ
                                                                  ਲੈਮੀਨੇਸ਼ਨ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 50 Hz ਲਈ 0.25 ਤੋਂ 0.27 ਵਮਲੀਮੀਟਰ ਮੋਟੀ ਹੁੰਦੀ
            ਉਸਾ੍ੀ: ਆਇਰਨ-ਕੋਰ ਵਨਰਮਾਣ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਕਸਮਾਂ ਹਨ। ਵਚੱਤਰ   ਹੈ। ਕਾਰਿਾਈ ਲੈਮੀਨੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਇੰਸੂਲੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਿਾਰਵਨਸ਼ ਜਾਂ
            1a ਇੱਕ ਕੋਰ ਵਕਸਮ ਦਾ ਟਰਿਾਂਸਫਾਰਮਰ ਵਦਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਲੱਗ-  ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
            ਅਲੱਗ ਕੋਇਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਕੋਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਉਲਟੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ
            ਇੱਕ।                                                  ਕੋਇਲ ਪੂਰਿ-ਜ਼ਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੋਰ ਵਡਜ਼ਾਈਨ ਅਵਜਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
                                                                  ਵਕ ਇਹ ਕੋਇਲ ਨੂੰ ਕੋਰ ‘ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵਦੰਦਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ, ਕੋਰ ਨੂੰ ਵਫਰ
            ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਲੋੜੀਂਦਾ ਵਡਜ਼ਾਈਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਇਸਦੇ   ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਚੱਤਰ 1a ਦੇ ਕੋਰ-ਟਾਈਪ
            ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਿੱਡੇ ਲੀਕੇਜ ਫਲੈਕਸ ਹਨ. ਿੱਡੇ ਲੀਕੇਜ ਦੇ ਿਹਾਅ ਕਾਰਨ ਿੋਲਟੇਜ ਦੇ   ਟਰਿਾਂਸਫਾਰਮਰ ਲਈ ਲੈਮੀਨੇਸ਼ਨ (L ਅਤੇ L) ਆਕਾਰ ਦੇ ਲੈਮੀਨੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋ
            ਮਾੜੇ ਵਨਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਕ ਪਰਿਾਇਮਰੀ   ਸਕਦੇ ਹਨ, ਵਜਿੇਂ ਵਕ ਵਚੱਤਰ 2a ਵਿੱਚ ਵਦਖਾਇਆ ਵਗਆ ਹੈ। ਸ਼ੈੱਲ ਵਕਸਮ ਦੇ
            ਦੁਆਰਾ ਸੈੱਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਜ਼ਆਦਾਤਰ ਪਰਿਿਾਹ ਸੈਕੰਡਰੀ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਸਾਰੀ   ਟਰਿਾਂਸਫਾਰਮਰ ਲਈ ਕੋਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ E ਅਤੇ I ਆਕਾਰ ਦੇ ਲੈਮੀਨੇਸ਼ਨਾਂ (ਵਚੱਤਰ
            ਵਚੱਤਰ 1b ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੈੱਲ ਵਕਸਮ ਦਾ ਵਨਰਮਾਣ ਵਕਹਾ   2b) ਦਾ ਬਵਣਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
            ਜਾਂਦਾ ਹੈ।




                                                                                                               289
   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314